7 miejsc, które musisz zobaczyć w Zagrzebiu

Dwa tygodnie włóczenia się po Zagrzebiu, liczne wizyty w muzeach, kościołach, obiektach historycznych, przejechane wszystkie trasy tramwajowe i przemierzone wszystkie propozycje spacerów opisane w przewodnikach. I wreszcie jest! Mój subiektywny ranking miejsc, które trzeba odwiedzić w Zagrzebiu!

Wielu Polaków omija Zagrzeb w drodze nad wybrzeże adriatyckie. Rozumiem to, czasem mi też szkoda czasu latem na miasta, kiedy lazurowa woda czeka. Tym bardziej, że przewodniki specjalnie nie rekomendują stolicy Chorwacji jako celu podróży. Nie oszukujmy się, Zagrzeb nie jest Wiedniem, Pragą i Paryżem razem wziętymi. Nie może się nawet równać do każdego z nich z osobna. Ma jednak miejsca unikalne, dla których warto zboczyć z trasy. I właśnie unikalność, a nie obiektywna wartość, stała się dla mnie kluczem do wyboru poniższych obiektów.

 

1. Jeden kościół

Zagrzeb słynie z dwóch miejsc sakralnych – olbrzymiej Katedry w stylu neogotyckim oraz kościoła św. Marka z kolorowymi mozaikami na dachu. Katedra jest jednak skromna w porównaniu z innymi tego typu zabytkami na Zachodzie, a mozaiki na dachu kościoła św. Marka nie są tak olśniewające jak te na Katedrze św. Szczepana w Wiedniu. Dlatego mój wybór padł na Kamienną Bramę (Kamenita vrata) – miejsce kultu religijnego ogłoszonego z uwagi na cudem uratowany tu po pożarze obraz Matki Boskiej. Miejsce o tyle zaskakujące i nieporównywalne z innymi sławnymi bramami, że wpada się w nie z dwóch bardzo gwarnych uliczek, a modlący się ludzie znajdują w nim skupienie mimo przejeżdżających rowerów i zagapionych przechodniów nie zdających sobie sprawy, że przypadkiem weszli do obiektu religijnego.

IMGP5137

 

2. Jeden park

Centrum Zagrzebia podzielone jest na dwie części  – tzw. Górny Zagrzeb i Dolny Zagrzeb. Górny słynie ze średniowiecznych domeczków i gwarnej atmosfery, dolny to pamiątka po czasach austrowęgierskich – monumentalne obiekty otoczone eleganckimi parkami. Ta część nazywana jest także zieloną podkową z uwagi na usytuowanie ośmiu parków tworzących szkielet Dolnego Miasta. W sezonie letnim być może parki mają swój urok, jednak w zimę wyglądają nazbyt sztucznie. I pusto. Dlatego jeśli mam do wyboru jeden park w Zagrzebiu, to polecam oddalony na wschód od centrum olbrzymi park Maksimir mieszczący w sobie cztery jeziora, kilka wzgórz porośniętych drzewami różnych gatunków a także ogród zoologiczny. Przez mieszkańców Maksimir nazywany jest często lasem, choć w rzeczywistości to XIX-wieczny park w stylu angielskim.

IMGP6664

IMGP6632

 

3. Jeden pomnik

Choć trudno w to uwierzyć Chorwaci mają chyba jeszcze większe umiłowanie do pomników niż my. Część z nich to oczywiście pomniki bohaterów narodowych (jak centralny pomnik bana Jelačića), ale sporo jest także monumentów związanych życiem codziennym – np. przekupka z targu Dolac, grajek uliczny, przechodzień itp. Najciekawszy i nieznany mi do tej pory z żadnego innego miejsca jest jednak Zagreb Solar System, czyli miejska interpretacja układu słonecznego. W centralnej części Dolnego Zagrzebia usytuowano słońce, a wokół niego po całym mieście rozmieszczone są planety. Rozmiary planet i ich odległości od słońca mają oczywiście zachowane proporcje. Odszukanie ich wszystkich to prawdziwe wyzwanie, tym bardziej, że rozmiary planet są naprawdę niewielkie (np. Wenus na zdjęciu poniżej po prawej).

IMGP5812 IMGP5878

4. Jeden cmentarz

Tutaj Mirogoj pozostaje bezkonkurencyjny. To największy i jeden z najpiękniejszych cmentarzy w Europie. Spoczywa na nim wielu zasłużonych Chorwatów, wiele pomników to prawdziwe dzieła sztuki. W zasadzie Mirogoj to olbrzymi park, w którym monumentalne arkady i pawilony zachwycają nawet zimą, mimo iż nie widać porastających je winorośli. Latem musi być niesamowity.

IMGP5268

IMGP5284

 

5. Jedno muzeum

Mimo że muzeów w Zagrzebiu co nie miara, a część z nich jest naprawdę ciekawa, jak niewielkie Muzeum Sztuki Naiwnej czy nowo otwarte Muzeum Sztuki Współczesnej, w tej kategorii faworyt jest tylko jeden – Museum of Broken Relationships, czyli muzeum poświęcone nieudanym związkom miłosnym. Przedstawia przedmioty osobiste i historie łączące je z zakończoną już relacją. Każdy przedmiot opatrzony jest osobistym komentarzem fundatora, nierzadko są to teksty bardzo wzruszające, ale bywają też historie śmieszne czy nawet pikantne.

Nie nastawiajcie sie jednak na tradycyjną wystawę, przedmiotów o unikalnym wyglądzie jest niewiele, a wnętrza mogą wystraszyć surowością. Większość darów ma natomiast ciekawe historie i warto sobie zarezerwować co najmniej 1,5h na przeczytanie i przemyślenie ich. Jednocześnie wystawiane jest ok 15% ekspozycji, więc warto zaglądać za każdym razem jak się jest w Zagrzebiu. Najbliższa zmiana ekspozycji planowana jest we wrześniu 2012.

W 2011 roku muzeum dostało nagrodę za najbardziej innowacyjne muzeum w Europie.

IMGP5589

IMGP5563-3

 

6. Jedna ściana

Młode oblicze miasta prezentuje też ściana przy ulicy Branimirovej, która nie odgrywała nigdy tak znaczącej roli jak na przykład mur berliński, ale zawsze była symbolem niezależności i witalności. Zbudowana na Uniwersjadę młodych w 1987 ostatnio doczekała sie odświeżenia. Namalowano na niej 83 wyłonione w konkursie graffiti prezentujące dawny i współczesny Zagrzeb. Znalazły się symbole miasta (sroka karnawałowa), ale także ilustracje różnych przywar i interpretacje znanych dzieł. Ściana momentami staje się bardziej przestrzenna – wyłaniają się z niej uszy, usta, ludziki, strzały… Naprawdę warto sie przespacerować. Następną ulicą, która ma być wzięta na warsztat jest Varšavska. Może ktoś chętny?

IMGP6048-2

IMGP6086-2

 

7. Jedno ciastko

W każdym przewodniku można przeczytać, że będąc w Zagrzebiu trzeba spróbować kremšnity – ciastka na cieście francuskim z dużą ilością waniliowego kremu (podobnego do naszej kremówki). Najlepsze takie ciastka przygotowuje ponoć cukiernia Vincek Slasticarnica.

Okazuje sie jednak, że znacznie smaczniejsza jest kremšnita z Samoboru (miasta oddalonego o 20km i znanego z karnawału) a cukiernia Vincek wśród mieszkańców Zagrzebia wsławiła się zdecydowanie bardziej tortem nugatowym.

IMGP5724-3